ANGORA YÜNÜYÜN YAPISI VE KALİTESİSINIFLANDIRILMASIYÜN VERİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERET VERİMİGÜBRE VE DERİ VERİMİ

Ankara Tavşanı yününe “Angora” denmektedir.Ankara Tavşanı yününden iplik elde edilen tek tavşan varyantıdır.

Angora elyafı medulalı olduğu için oldukça hafif ve yüksek ısı tutma özelliği olan bir yündür. Angora yünü olağanüstü bir kayganlık kapasitesine sahiptir. Bu özellikleri nedeniyle gerek saf, gerekse diğer elyaflarla karıştırılarak iplik haline getirilebilir.Yine bu özelliğinden dolayı iç ve dış giysilerin (kumaş, fötr şapka, kazak, battaniye,eldiven,bere ve kayak kıyafetlerinin içinde elyaf olarak.) üretiminde kullanılır. Ayrıca ses dalgalarını çok iyi geçirdiği için havacılık alanında aranan bir üründür. Bunun yanında Ankara Tavşanı yününden, kuvvetli elektromagnetik etkisi dolayısıyla bu yünden hazırlanmış kumaşların romatizmalı hastalar için son derece yararlı olduğu bilinmektedir.

Tekstil endüstrisi için kıymetli bir elyaf olan Ankara Tavşanı yünü ihtiyacı şu anda dış alımla karşılanmaktadır. Dış Ticaret Müsteşarlığından alınan verilere göre 2000 yılındaki Angora ithalatı 38.419 kg. olup karşılığında 98.030\$ döviz ödenmiştir. Dünyada Angora Yünü üretiminin %90 kadarını Çin yapmaktadır.

Yapısı:

Angora Yünleri uzunluk ve inceliğine göre 3 tipte incelenebilir.

 ---Üst Kaba Kıllar: En uzun, en dayanıklı ve diğer liflerden daha az sayıdadır.

 ---Örtü Kılları: Daha kısa ve daha ince uç kısımları gövdedekilerden daha kalındır.  

---Dip Kılları: En ince olanıdır, hafif kıvrımlı, diğer kıllardan daha fazla miktarda bulunur.

Lif Uzunluğu kırkım ve yolum noktası ile kılların uç kısmı arasındaki mesafe ile belirlenir.

Ankara Tavşanı yünü elde ediliş şekline göre iki gruba ayrılabilir.

 ---Kırkım Yünü:

Tavşanlar ortalama 3 ayda bir yılda 4 kez olmak üzere kırkılır. Ortalama 1000 gr. (800-1200) yün elde edilir. İlk kırkım yaşı 3 aylık iken (kışın biraz daha geç olabilir) yapılır. Kırkımdan önce taranması kolay kırkım ve kalitesi açısından önemlidir.

---Yolma Yünü:

Tavşanlar yapılacak işlemin 1-2 gün öncesinde aç bırakılır. 3 gün her bir tavşana 130 gr. olmak üzere tüy dökücü ilaç (yeme emdirilmiş halde pelet) verilir.  3 günün sonunda tüyler elle yolunur. İlk kez, tavşan 3 aylık olduktan sonra verilebilir.

 Yünün keçeleşme durumuna göre de keçeleşmemiş ve keçeleşmemiş olmak üzere iki grupta incelenebilir

Keçeleşmiş ve keçeleşmemiş yünlerin her biri özelliklerine göre 1. 2. 3. olmak üzere 3 sınıfa ayrılır.

Ankara Tavşanı Yününün sınıf özellikleri

1.Keçeleşmemiş.

2. Keçeleşmiş

Yünün temiz olması için barınma yerinin temizlenmiş konforlu ve hijyenik olması gerekir. Bakımına özen gösterilmelidir.Yünün parlaklığı, özgül ağırlığı,yumuşaklığı, elastikiyeti, kılın uzunluğu, kılın çapı, keçeleşme ve kemp kıl oranı kaliteyi belirler.

---Cinsiyet:

Yün;dişilerde %20 daha fazladır. Bu fark erkeklerin kastre edilmesiyle azaltılır.Kastre edilmemiş erkeklerin yün verimi % 10-12 oranında artar aynı zamanda yem tüketimi de azalır.

 ---Genetik:

Yün verimi ve yünün kalitesi büyük oranda kalıtsaldır.

---Yaş:

Her yıl yün veriminde %10-15 oranında azalma olur.

---Ağırlık:

Ağırlık arttıkça tavşanın yün verimi artar.

---Gebelik-Laktasyon:

Bu dönemde yün verimi 1/3 oranında azalır.

---Mevsim:

Yaz aylarında elde edilen yünler sonbahar ve kış aylarında elde edilenlere göre 3 kat oranında daha düşüktür. Yün verimi haziran ayında en düşük aralık ayında ise en yüksektir.

---Beslenme:

Yün verimine etkisi dolaylıdır.Kükürtlü amino-asitler rasyonda en az %8 olmalıdır.

---Kırkım Aralığı:

Erkeklerin 6 hafta ara ile kırkımı önerilir.

---Taranma(Tımar):

Belirli aralıklarla(En az haftada bir) ve kırkım öncesi tarama kaliteyi olumlu olarak etkiler.Keçeleşmeyi önler.

               Tavşan eti protein,vitamin ve mineral madde bakımından diğer etlere nazaran daha zengindir. Yağ oranı ise düşüktür ki bu istenen bir durumdur. Tavşan eti kişiye göre değişen bir lezzettedir. Avrupa’da tavşan eti tüketimi nispeten sınırlıdır. Çok yaygın değildir fakat son yıllarda özellikle yağ ve kolesterol oranının düşüklüğü sebebi ile istek hızla artmaktadır. Latin ülkelerinde ise çok revaçta olan, hatta özel zamanlarda yenen bir et türüdür. ABD de ise tavşan eti tavuk eti tüketimi ile yarışmaktadır.  Tavşan etinde kasın yumuşaklığı yaşa göre değişir. Ayrıca kas fibrillerini destekleyen bağ dokunun tipine ve miktarına göre de farklılık gösterir. Genç tavşanlarda et daha yumuşaktır; fakat lezzet yaşa bağlı olarak gelişmektedir. Evcil tavşan eti beyaz, gevrek, kemik oranı düşüktür. Türkiye’de hemen hiçbir yerde tavşan etinin satılmaması sevilmediğinden değil üretiminin yok denecek kadar az olması ve pek bilinmemesindendir.  Halihazırdaki çiftlik sayısının artması ve özellikle paket halinde marketlerde satılması ülkemizde büyük bir pazar açacaktır.  Sığır etine alternatif olarak sunulan deve kuşu etinin fiyatının çok yüksek olması tavşan etine rakip olmasını imkansız kılmaktadır. 

Tablo: Farklı hayvan türlerindeki et komposizyonları (Değerler her 100 gr. et için verilmiştir).

TAVŞAN GÜBRESİ

         Tavşanın yan ürün olarak değerlendirilebilen gübresi bitki besin maddelerince zengindir. Bir yılda bir tavşandan 50 kg. gübre alınabilmektedir. Yanması beklenmeden hemen kullanılabilir. Tavşan gübresinde azot ve fosfor oranı yüksek olduğu için özellikle çiçek ve sebze yetiştiriciliği için çok uygundur.

TAVŞAN DERİSİ 

Yünü alınmış deriler çanta, çizme, ayakkabı ve deri giysilerin astarı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca tavşan derisi yem sanayisi için de hammadde olabilmektedir.